Transcriptie door Bernd Katt

 

In dit deel van de Specialien worden de dagen rondom het overlijden van Petrus François Pinas beschreven.

Met enorme dank aan Bernd Katt voor zijn tijd en energie, welke hij belangeloos heeft gestoken in de transcripties! 

 

Samenvatting uittreksel Spezialienboek Onverwacht april - oktober 1883

De drie bijlagen zijn blijkbaar uittreksel uit de Diaria of Specialienboeken van de plantage Topibo of het kerkdistrict Para. Ik ken deze boeken uit het EBG-archief aan de Burenstraat in Paramaribo. De EBG-ers begonnen met deze Specialien 1836 toen de meeste plantages voor het zendingswerk geopend werden. Op de plantages hebben de zendelingen of lerimans uit de groep voorbeeldigste leden één of meerdere dienaars en helpers aangesteld. De dienaren hielpen bij het in goede banen leiden van de dienst.

Petrus François Pinas was blijkbaar een dienaar of nationaalhelper van de EBG op Topibo. Samengevat schrijft de zendeling die het boek over het reilen en zeilen van de kerk te Topibo in 1883 heeft bijgehouden, dat in het Paragebied medio 1883 veel problemen met koorts en malaria bestonden door wateroverlast en moerassen. Hieronder had ook de familie Pinas te lijden. Op 7 juli toen de zendeling op Onverwacht arriveerde was Lisette (de vrouw van Petrus) met het zieke kind Mat(h)ilde in Paramaribo. Hier vond zij geen genezing, Mat(h)ilde overleed op 8 juli 1883 en werd in de stad begraven. Voor de vader en de twee achter gebleven kinderen (kenbaar Julius en Geertruida) had de leriman kinine uit de stad meegebracht. Maar op 14 juli lag Petrus met zeer hoge koorts en hoofdpijn in bed. Ook de beiden kinderen waren toen ziek zoals bijna het hele dorp Topibo.

Volgens het bericht vernam de zendeling in de stad het droevige bericht, dat de 1838 geboren Petrus François Pinas aan een hersenbloeding op maandag 23 juli 1883 morgens om vier uur was overleden (heimgegangen). Verder schrijft hij, dat men de dokter te laat om hulp had geroepen. Drie uren na zijn aankomst was Petrus dood. Hij werd onder de amandelbomen dicht bij het woonhuis ter aarde besteld.

Op 18 augustus 1883 hield de diep in zijn hart getroffen zendeling 's avonds een gebedsbijeenkomst voor de troost zoekende gemeente. Hij las eerst uit Cor. (Corinthiërs?) 17 over de verrijzenis (opstanding) en daarna zongen de broeders en zusters enige liedteksten over de opstanding van Jezus. Het kamertje was dicht met mensen gevuld. Na de bijeenkomst zaten nog enkele hulpbroeders en Lisette tot tien uur bij de zendeling om over de zalige Petrus te praten.

Verder werd een collecte gehouden voor de in schuld (Zoll, douane belasting? voor doopgoederen) geraakte gemeente Bersaba (broeders zouden elk 20 cent en zusters elk 10 cent kunnen geven). Het werd ook nog kindsdoop gehouden van Adriana Carolina Sepp- of Seyp? [ad1], geboren 18 juni 1883 te Topibo, moeder was Jacoba Josephina Sepp- of Seyp? [ad1] uit Topibo- en de vader was Constantijn Gustav Pinas uit Onverwacht.

De laatste doopkandidaten op Onverwacht die dooponderwijs van Petrus François Pinas hebben gekregen waren vermoedelijk de op 23 april 1883 genoteerden: Andresa Pells? uit Lasso?, Coba Rijnssen en Jetta Menig uit Onoribo en Johannes Vyent uit Onverwacht.

Op woensdag 10 oktober 1883 staat vermeld dat 8 personen vertrokken waren:

  1. Andreas Victor Pinas
  2. Amalia Paulina Pinas geboren Maatzen?
  3. Emelia Maatzen (kind)
  4. Jacques Willem Maatzen (kind) aantekening: gewettigd?
  5. ... Leentje Maatzen (kind)
  6. Simon ... Pinas? (kind)
  7. Harry Frederik Pinas (kind)
  8. Adriaan Hendrik Pinas (kind)?

 

Over de eeuwige strijd tussen de gelovigen en het heidendom en de afgoderij die altijd in de oude EBG-boeken opduikt staat hier nog genoteerd:
Iedere zondag hield hij in zijn huis bijeenkomsten en dooponderwijs. Hij maakte ook ziekenbezoeken op de omliggende plantages. Hoofdzakelijk werkte hij tegen de afgoderij en tegen de mensen die in deze praktijken hun heil hebben gezocht.

De schrijfwijze van de personen in de Specialien verschilden vaker tussen de op de plantages dienst houdende zendelingen.

Opmerkingen

ad1 Sijp