Manumissie is het onder bepaalde voorwaarden vrijgeven van een slaaf vóór de emancipatie van 1863.
Deze kregen dan een achternaam toegewezen.
Veelal werden de concubines en hun kinderen vrijverklaard (c.q. vrijgekocht) door de blanke vaders. Ook huisslaven die jarenlang de meester dienden konden in aanmerking komen voor manumissie.
Gemanumitteerden komen niet in de emancipatieregisters voor.