Home arrow Bronnen arrow Plantages arrow Plantage Topibo - Geschiedenis
Plantage Topibo - Geschiedenis
Geschreven door Philip Dikland   

rechteroever in het afvaren
volgorde: Jagersburg, Loefbeek, aan Loefbeek, Topibo, de Vrijheid, aan Onoribo, de Watering.

detail kaart Careau van Rosevelt, 1882.
detail kaart Careau van Rosevelt, 1882.

De Para-kreek was in de Engelse tijd druk bezet, maar werd in de Nederlandse tijd steeds minder belangrijk. In latere tijd waren er voornamelijk houtgronden.

graf Petrus Francois Pinas te Topibo

Petrus Francois
Pinas
geb. 1838
overleden 23 July 1883
te Topibo
-----------
Blesi na dem dedeman, disi
dede na ini Masra.
Openb. Joh. 17 v. 13

Graftombe van Petrus Francois Pinas . Het graf ligt aan een bospad langs de kreek.
De plantage is geheel verlaten.

 

Chronologie:

1679 - fortje

In 1679 bestond Topibo al. Het was in die tijd de voornaamste militaire post aan de Para, en wordt omschreven als een "fortje". In 1679 was de Para het brandpunt van een zware indiaanse guerilla-oorlog. De meeste plantages werden aangevallen en verbrand. Gouverneur Heinsius had daarom plannen om de post verder te versterken tot een volledig fort, als verdedigingspunt tegen de indianen:

"... Verders referere alles aen de nevensgaende bijlagen waerbij Uwe Ed: Mo: connen sien datter niets versuijmt is int werck te stellen t'gene geoordeelt is geweest eenichsints tot onsen beste te connen dienen, gelijck tot noch toe daermede besich sijn. Ende wederom in Para aen een plaetse genaemt Topibo een sterckte gaen beginnen, om daerdoor de plantagien in de bovenlanden gelegen soo veel mogelijck voor het overloopen van d' indiaenen te bevrijden ..." (RAZ 2035 no. 340)
1708 - detailkaart Paragebied

In 1708 tekende Augury een detailkaart van het plantagegebied langs de Para. Topibo staat op de kaart vermeld. Als plantage ? Of als militaire post ? Dat is niet helemaal duidelijk.

Detailkaart Paragebied 1708
detail kaart Paragebied, 1708

1737 - Sussanna, 1300 akkers (kaart Lavaux 1737)

Welke Susanna kan dat wel zijn geweest ?

1770 - Aubien Nepveu, 1300 akkers (kaart Lavaux 1770

De vijfde druk van de kaart van Lavaux bevat veel onjuistheden, omdat de drukker geen actuele informatie uit Suriname kreeg aangeleverd. Ook de informatie over Topibo is niet correct. In 1770 was Aubin Nepveu reeds overleden.

Aubin Nepveu (1714 - 1765) was de zoon van Louis Nepveu en Suzanne Hamelot. Deze hadden zich omstreeks 1724 in Suriname gevestigd. Hun zoons Aubin en Jean waren toen al geboren. In Suriname werd nog een dochter Louisa en een zoon Louis-Pierre geboren. Verder is nog bekend Martha Nepveu (1717 - 1756, OT), mogelijk een zuster.
Aubin Nepveu was vanaf 1758 tot zijn overlijden raadsheer van het Hof van Politie en criminele justitie. Daarnaast was hij planter, administrateur van plantages, en eigenaar de plantages Vrouwenvlijt & de Hulp aan de Orleanekreek, Topibo aan de Para, en Broedersgift aan de boven-Commewijne. Hij was gehuwd met Susanna Cores. Over kinderen is niets bekend, de geboorteregisters uit die tijd zijn verloren gegaan. Susanna overleed in 1762:

"...1762-april 18 Debet Aubin Nepveu - A kerkegeregtigheid voort begraven van zijn Ed: beminde Susanna Corss f  50,-
....1765-februari 9 ... A kerkegeregtigheid voort leggen van een dubbelde sarksteen op 't graff van zijn vrouw Susanna
Corss f 100,-"

Aubin Nepveu is niet hertrouwd. Hij overleed drie jaar later,  in 1765.

"..... 1765-october 18   Debet Boedel Aubin Nepveu - A kerkegeregtigheid voor begraven van hem Aubin Nepveu in de nieuw oranje tuijn   f 50,- .....1767-october 30... A 't leggen van een sarksteen op der selfs graft f 50,- ...."
Na Nepveu's overlijden werd de plantage geïnventariseerd. Deze was 1300 akkers groot, met een slavenmacht van 25 mensen. Er werd wat cacao en wat kost verbouwd. De waarde van de plantage werd getaxeerd op fl. 12.839,-. 
1793 - boedel W. J. Klint (almanak 1793)

De grond was opnieuw aangelegd als rijstgrond ; de directeur was F. J. Bouhon. De grote koffieplantage Montresor aan de Commewijne behoorde eveneens tot de boedel Klint.

1821 - S. Abendanon (almanak 1821)

Topibo was een houtgrond. Abendanon administreerde zijn zaken zelf. De directeur was H. A. Samson. Ook de houtgrond Bij Geval was van dezelfde eigenaar. Andere leden van de familie hadden de koffieplantages Broedersgift, Rhijnberk, Groenendaal en Monitor in eigendom.

1843 - H. Schouten (almanak 1843)

De houtgrond was 1800 akkers groot. Schouten was tevens eigenaar van de houtgrond Onverwacht. Beide gronden werden geadministreerd door H.G. Roux, J.G.W. Banffer en A.F. Gerdeman. H. W. Builab [Hendrik Willem Buillab] was de directeur.

1863 - emancipatie

Topibo komt niet voor in de administratie van de emancipatiebetalingen ; waarschijnlijk was de grond toen al buiten productie gesteld.

1863 - 2002 - nader uit te zoeken.

zie : Plantage Topibo na 1863 , Onteigening plantage Topibo 1 en Onteigening Topibo 2 en 3 .

2002 - verlaten

Alleen het graf van Francois Pinas herinnert nog aan vroeger tijden.

 


Bronnen:

1 - databases

1.1 - Philip Dikland - database oud archief der burgerlijke stand van Suriname

2 - inventarisaties
1765 - inv. no. 222 folio 747

ligging: Parakreek aan de linkerhand tussen de plantages Vollenhoven en de Vrijheit
gegevens: 1300 akkers, 25 slaven, cacao, tayer, bananen, verlaten grond, hoornbeesten, schapen, geiten, taxatie: Nf 12.839,- ; volgens opgave van: Johannes Westering
verzoeker: Arent de Jager, aangestelde executeur, voogd en administrateur over nalatenschap van mr: Aubin Nepveu

 

 

Laatst geupdate op ( dinsdag 12 januari 2010 )
 
< Vorige   Volgende >
 
© 2012 Roots familie Pinas uit Suriname
wij raden u aan deze website met Firefox 2 te bekijken