Rudi Pinas, zwarte schapenscheerder van Texel ‘Ik trap je eruit als het niet gaat’, zei Cees Commandeur ruim twintig jaar geleden recht voor zijn raap bij hun eerste ontmoeting. Commandeur en de jonge stagiair Rudi Pinas namen beiden een soort gevechtshouding aan, schoten in de lach en een jarenlange vriendschap was geboren. Drie maanden lang verbleef de toen 24-jarige Pinas uit Suriname in 1983 op De Stolp van de familie Commandeur. Zaterdag presenteerde Pinas bij Nauta Boek een boekje over de bijzondere ervaringen die hij tijdens zijn stage opdeed. De zwarte schapenscheerder heet het 39-pagina’s tellende werk en de titel slaat op Pinas. Commandeur nam hem tijdens de stage meermalen mee naar andere schapenboeren en leerde hem zo de nodige kneepjes van het vak. Voor zover bekend is Pinas de eerste Surinamer die op het eiland leerde schapenscheren en mag hij daarom de eerste zwarte schapenscheerder in de Texelse geschiedenis worden genoemd.
Hoofdlijn in het boek zijn echter vooral de goede ervaringen die Pinas als jonge Surinamer op Texel opdeed. Met name de wijze waarop de familie Commandeur hem opvang, maakte een blijvende en diepe indruk op Pinas. Als student van de Middelbare Landbouwschool in Utrecht moest Pinas stagelopen en zijn eerste voorkeur was uitgegaan naar een boer in Houten. Dat was mooi dichtbij, dacht de in Culemborg wonende Pinas. Hij belde met de boer en kreeg onomwonden van de man te horen dat ze hem niet wilden hebben, omdat hij een buitenlander was. Vier dagen lang was de diep ontgoochelde Pinas uit het lood geslagen, voordat hij een ander stageadres durfde te zoeken. Op zijn lijst ontwaarde hij de naam van Commandeur op het hem verder nauwelijks bekende Texel. Zijn gevoel zei dat hij die man moest bellen en dat gevoel bleek terecht. Commandeur liet hem meteen al aan de telefoon weten dat het hem niets uitmaakte dat Pinas uit Suriname kwam en Pinas voelde zich al in dat eerste gesprek zo vrij om Commandeur over zijn slechte ervaring van een paar dagen eerder te vertellen. Commandeur nodigde hem daarop gastvrij uit zo snel mogelijk naar Texel te komen. Pinas beschrijft hoe de eerste reis naar het eiland prettig verliep en dat hij al meteen na de eerste kennismaking met Cees en Reintje Commandeur op De Stolp een band voelde. Hij voelde zich welkom, geaccepteerd en opgenomen in hun gezin. Het warm eten tussen de middag en de opvoeding die de Commandeurs hun kinderen geven, zijn dingen die hem doen denken aan zijn eigen jeugd in het dorpje Moitaki in de binnenlanden van Suriname. Als stagiair uit het Zuid-Amerikaanse land bleef hij zeker niet onopgemerkt. Pinas beschrijft dat Commandeur hem eerlijk vertelde dat andere Texelaars de familie hebben gevraagd waarom ze een Surinaamse jongen in huis hebben gehaald. Door de wijze waarop Commandeur het vertelt en door de manier waarop hij kennis maakt met Texelaars weet Pinas de vragen op te vatten als een gewoon stukje bezorgdheid in plaats van racisme. Veel indruk maakt ook een optreden van Commandeur als er toch een Texelaar opdoemt die ‘niet met die zwarte jongen wil samenwerken’. Tijdens een feestavond in Den Hoorn brengt Commandeur de man met Pinas in contact. De man biedt hem zijn verontschuldigingen aan en vertelt dat hij uit angst voor het onbekende handelde. Pinas: ‘De rest van de avond bracht ik vervolgens door met de persoon die toch blijkbaar geen moed hoefde te verzamelen om mij als gelijkwaardig mens te beschouwen.’ Als dank voor de stage en de ervaringen overhandigde Pinas zaterdag bij Nauta Boek in Den Burg de eerste exemplaren van zijn boekje aan Cees en Reintje Commandeur. Hij had ook een eerste exemplaar voor Marius Witte van Driehuizen bij wie hij leerde schapenscheren. ‘Hij was voorzichtig’, herinnerde Commandeur zich na de uitreiking het scheren van Pinas. ‘Het duurde even voor hij het door had, maar hij leerde snel en hij wilde leren. Hij had de juiste instelling en dat was belangrijk. Toen ik tegen hem zei dat ik hem eruit zou trappen, doelde ik ook meteen op zijn instelling, maar die was goed.’ ‘En hij ging ook goed met de schapen om’, aldus Witte. Pinas beschrijft hoe hij het vak leerde en waarmee hij tijdens het scheren rekening moest houden.
Zijn opleiding aan de Middelbare Landschool maakte Pinas uiteindelijk niet af. Hij werd liever hulpverlener en begon aan een studie psychologie. Na wat omzwervingen heeft hij sinds vorig jaar een Surinaams restaurant in Culemborg (Surinaams eethuis PATOE, bestaat inmiddels niet meer ). De band met de Commandeurs en Texel bleef. Pinas komt nog steeds bij ze over de vloer en sinds een paar jaar verblijft hij geregeld met zijn gezin op een vakantiepark. Vorig jaar kwam hij op het idee het verhaal van zijn stage op schrift te zetten. ‘Toen ik hier kwam, had ik niet het idee er een boek over te schrijven, maar het heeft daarna wel altijd in mijn hoofd gezeten.’ Het schapenscheren is er bij ingeschoten. Pinas: ‘Ik heb dat nu al zo’n vijftien jaar niet meer gedaan, maar ik zou het denk ik nog wel kunnen.’ Commandeur liet weten dat het niet onverstandig van Pinas zou zijn om het vak op te pakken. ‘Een goede schapenscheerder kan altijd overal terecht.’ Nauta Boek heeft het verhaal van Pinas ter gelegenheid van de vandaag beginnende Boekenweek op de markt. ‘Het thema is geschiedenis en dit is ook stukje Texelse geschiedenis’, aldus Daan Welboren. Er zijn zeshonderd exemplaren van De Zwarte Schapenscheerder gedrukt. Het boek kost €5,-. Reageer op dit artikel. (1 berichten) |
te bekijken