De database met alle slaven die in 1863 zijn "vrijgemaakt" is nu compleet. Dit is een zeer waardevolle bron voor alle nakomelingen van de voormalige slaven van Suriname die stamboomonderzoek doen.
Graag willen wij een dankwoord richten aan dhr. ten Hove en alle personen die dit mogelijk hebben gemaakt.

Bron: bericht van het Nationaal Archief

Database vrijgelaten slaven uit Suriname compleet      

Den Haag, 3 augustus 2006

Goed nieuws voor onderzoekers naar slavernijverleden: Alle vrijgelaten slaven uit Suriname zijn nu op de website van het Nationaal Archief terug te vinden. In de database ‘Vrij in Suriname - Emancipatie 1863’ staan sinds 2003 de stadsslaven van Paramaribo. Daaraan zijn nu de slaven uit alle andere Surinaamse districten toegevoegd.

34.000 vrijgelaten slaven te vinden

In 2003 kwam de database ‘Emancipatie 1863’ met de namen van 4.320 stadsslaven online. Met de laatste uitbreiding van de database met de 30.121 slaven uit de overige Surinaamse districten is de database compleet. In de database kan gezocht worden op de categorieën ‘slaven’, ‘eigenaren’ en ‘slaven en eigenaren’. Voor historici en mensen die vermoeden dat hun voorouder slaaf was in Suriname is hiermee een unieke bron ontsloten.

Einde aan slavernij

Naar schatting 45.000 slaven worden op 1 juli 1863 vrij mens. Op die dag schaft Nederland de slavernij af in zijn koloniën. De afschaffing van de slavernij wordt ook wel aangeduid met de term ‘emancipatie’. De meeste slaven (34.000) wonen in Suriname. In 1848 had Nederland al besloten dat een eind zou komen aan de slavernij. Het duurt dan nog vijftien jaar voordat de wetgeving rond is en men het eens is over de schadevergoeding en verdere afwikkeling.

Compensatieregeling

Niet de slaven maar de eigenaren krijgen een schadevergoeding van de Nederlandse overheid: f 300, - per vrijgemaakte slaaf. Dit ter compensatie voor het wegvallen van arbeidspotentieel. De slaveneigenaren moeten lijsten invullen (zg. borderellen) met de namen van de slaven, waar ze werken, wat hun leeftijd is, welk beroep ze uitoefenen en welk geloof ze aanhangen. In maart 1863 gaat een commissie langs de plantages en door Paramaribo om te kijken of de slaven die op de borderellen staan, ook echt bestaan. Deze commissie geeft de slaven een familienaam die wordt opgetekend in het zogenaamde Emancipatieregister. Dit register bevindt zich in het Bureau Bevolkingszaken in Paramaribo. De borderellen liggen bij het Nationaal Archief.

Onderzoek

De historicus Okke ten Hove heeft de informatie uit de borderellen en het emancipatieregister (stadsslaven Paramaribo) gecombineerd. Alle persoonsgegevens over zowel de slaven als de eigenaren zijn overgenomen. Het resultaat van zijn onderzoek heeft hij ter beschikking gesteld aan het Nationaal Archief. De gegevens over de plantageslaven in de Surinaamse districten zijn afkomstig van Heinrich Helstone en door Ten Hove gecombineerd met de borderellen.

Met de laatste aanvulling van de database is weer nieuw historisch onderzoek mogelijk gemaakt.

Publicatie

De in deze database verzamelde gegevens worden ook in boekvorm uitgegeven door de Amsterdamse uitgever Rozenberg Publishers in samenwerking met de in Utrecht gevestigde stichtingen CLACS en IBS. Voor meer informatie zie www.surinamistiek.nl

Website

Nationaal Archief - Database Vrij in Suriname - Emancipatie 1863